Tworzenie kwestionariusza ankiety w LibreOffice Writer

Kwestionariusz ankiety nie należy do dokumentów tworzonych często, ale średni stopień skomplikowania jego struktury czyni z niego doskonały materiał szkoleniowy. W artykule przyjrzymy się przygotowywaniu szablonu, który umożliwi nam szybkie i wygodne stworzenie spójnie wyglądającego kwestionariusza. W szczególności wykorzystamy style list, ale zastosujemy także na style akapitów, tabulatory, style warunkowe oraz sekcje.

Wstęp

Większość ankiet zawiera kilka powtarzalnych elementów: pytania, listę odpowiedzi na pytania zamknięte (tzw. kafeterię), pola na wpisanie odpowiedzi na pytania otwarte, komentarze badaczy oraz pytania metryczkowe. W artykule przyjrzymy się wszystkim z nich.

Oczywiście lista ta nie jest wyczerpująca, a w ankietach możemy napotkać również tabele, grafiki i inne komponenty. Poniższe instrukcje należy więc traktować raczej jako punkt wyjścia do dalszej pracy, niż kompletne rozwiązanie.

W dalszej części artykułu proponuję połączenie wszystkich składników kwestionariusza w ramach jednej listy wielopoziomowej. Naturalnie nie jest to jedynie podejście do omawianego zagadnienia i nie wszystkim będzie ono odpowiadać. Dlatego zachęcam do samodzielnego wprowadzania modyfikacji i poszukiwania najbardziej odpowiadającej nam drogi do celu.

Jednak niezależnie od tego, czy ostatecznie wykorzystamy zaproponowane podejście, warto styl akapitowy pytań powiązać z listą numerowaną. Dzięki temu będziemy mogli swobodnie modyfikować kolejność pytań bez obaw o to, że wprowadzimy błędy do ich numeracji.

Pytania

Żadna ankieta nie jest możliwa bez pytań, dlatego będą one stanowiły najwyższy poziom nasze listy. Do ich wstawienia będziemy potrzebowali dwóch stylów — jednego akapitowego, drugiego wyliczenia.

Jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś, koniecznie przeczytaj moje wprowadzenie do stylów oraz opis stylów list.

Zacznijmy od tego drugiego. Wpierw tworzymy nowy styl listy i nadajemy mu dowolną nazwę, np. „Ankieta”. Następnie dobieramy wszystkie ustawienia pierwszego poziomu na kartach OpcjePozycja. Ja wybrałem zwykłe cyfry arabskie przy braku wcięć.

Następnie tworzymy nowy styl akapitowy. Wybieramy jego nazwę („Ankieta” jest całkiem niezłą propozycją, ponownie), a na karcie Konspekt i numeracja wybieramy utworzony przed chwilą styl wyliczenia. Określamy także pozostałe ustawienia, takie jak krój i stopień pisma, wielkość interlinii czy sposób przepływu tekstu (bardzo dobrym pomysłem jest zaznaczenie opcji Nie dziel akapitów, dzięki czemu pytanie nigdy nie pojawi się na podziale strony).

Wreszcie nadajemy styl akapitowy tekstowi zawierającemu nasze pierwsze pytanie.

Okno programu Writer. Wpisany został akapit, który został automatycznie opatrzony numerem

Odpowiedzi na pytania zamknięte

Ponieważ w mojej ankiecie znajdzie się więcej pytań zamkniętych, kafeteria odpowiedzi będzie stanowiła drugi poziom listy.

Otwieramy okno edycji wcześniej utworzonego stylu listy i określamy ustawienia drugiego poziomu. Ja w roli znaku wypunktowania obsadziłem symbol matematyczny „White square” (U+25A1), dostępny w większości współczesnych fontów. Jeżeli nasz krój pisma go nie zawiera, zawsze możemy skorzystać z odpowiedniego symbolu w foncie Webdings dostarczanym wraz z systemem Windows. Ponadto zdecydowałem się na niewielkie wcięcie z lewej strony, co pomoże odróżnić odpowiedzi od pytań.

Po przygotowaniu stylu, wstawiamy nowy akapit po pytaniu i, póki kursor jest na jego początku, wciskamy klawisz Tab. Następnie wpisujemy pierwszą pozycję z kafeterii. Po jej wprowadzeniu wciskamy klawisz Enter i wpisujemy kolejną pozycję.

Okno programu Writer. Pod akapitem opatrzonym numerem znajduje się więcej akapitów. Przed każdym z nich automatycznie wstawiony jest kwadrat — pole na zaznaczenie odpowiedzi

Gdy wpiszemy już wszystkie możliwe odpowiedzi, wciskamy Shift + Tab. W ten sposób powrócimy do pierwszego poziomu listy i będziemy mogli wprowadzić kolejne pytanie.

Odpowiedzi na pytania otwarte

Większość kwestionariuszy zawiera przynajmniej kilka pytań otwartych. Miejsce, w którym badani będą mogli wpisać swoją odpowiedź, przygotujemy na trzecim poziomie naszej listy. Oznaczymy je za pomocą kropek.

Ponownie otwieramy okno edycji stylu listy, po czym przystępujemy do edycji ustawień trzeciego poziomu. Najlepiej jest usunąć znak wypunktowania oraz wcięcie.

Kropki, zachęcające respondenta do samodzielnego uzupełnienia kwestionariusza, możemy oczywiście wstawić ręcznie. Nie jest to jednak dobry pomysł — jeżeli tylko zmienimy krój lub stopień pisma, to przestaną one zajmować pełne wiersze. Dlatego lepiej jest skorzystać z tabulatorów.

Otwieramy więc okno edycji stylu akapitowego i przechodzimy na kartę Tabulatory. Tworzymy nowy tabulator, wyrównany do prawej i wypełniony kropkami. Jego pozycja nie ma większego znaczenia, o ile wpisana wartość jest dostatecznie duża. Gdy pozycja tabulatora znajdzie się poza obszarem zadrukowania strony, to pakiet automatycznie wyrówna ją do prawego marginesu.

Okno tworzenia nowego stylu akapitowego, karta Tabulatory. W polu Pozycja wpisano 360 punktów; zaznaczono także pola „Po prawej” oraz „Brak”.

Aby wprowadzić pole odpowiedzi na pytanie otwarte, należy wstawić nowy akapit za pytaniem i dwukrotnie wcisnąć klawisz Tab.

Następnym krokiem jest wprowadzenie tabulatora. Normalnie wcisnęlibyśmy Tab, ale w tym wypadku spowoduje to przejście do kolejnego poziomu listy. Aby rozwiązać ten problem, najpierw wstawimy zwykłą kropkę, a dopiero za nią tabulator. Następnie możemy wrócić na początek wiersza i usunąć kropkę, jednak nie jest to konieczne.

Operację tę powtarzamy tyle razy, ile wierszy odpowiedzi chcemy przygotować. Aby wstawić kolejne pytanie, tworzymy nowy akapit i wciskamy dwukrotnie Shift + Tab.

Okno programu Writer. Po drugim akapitem opatrzonym numerem znajduje się kilka akapitów zawierających wyłącznie tabulator. Wyglądają one, jakby były całe wypełnione kropkami.

Instrukcje dla badanych

Przy niektórych pytaniach w kwestionariuszu pojawiają się dodatkowe uwagi, komentarze czy uściślenia. Osobiście nie jestem zwolennikiem takiego rozwiązania — jeżeli do zrozumienia pytania potrzebne jest przeczytanie komentarza, to pytanie jest po prostu złe. Niemniej zobaczmy, jak taką adnotację przygotować.

Po raz kolejny otwieramy okno edycji stylu listy, tym razem w celu modyfikacji ustawień czwartego poziomu. Podobnie jak przy pytaniach otwartych, usuwamy symbol wypunktowania oraz wcięcia.

Jeżeli nie zamierzamy uściśleń wyróżniać, np. przy pomocy pochylenia, to właściwie już skończyliśmy. Po prostu po wpisaniu pytania wciskamy trzy razy Tab i wprowadzamy nasz komentarz. Następnie wciskamy Enter oraz Shift + Tab tyle razy, ile jest niezbędne, aby dojść do potrzebnego nam poziomu listy.

Ja jednak chciałbym, aby komentarze były złożone pismem mniejszym niż samo pytanie. Dlatego muszę utworzyć nowy styl akapitowy i odpowiednio go skonfigurować.

Jednak stylu tego nie zaaplikujemy bezpośrednio na akapit z podpowiedzią. Zamiast tego wykorzystamy mechanizm stylów warunkowych.

W tym celu otwieramy okno edycji stylu akapitowego utworzonego na początku artykułu i przechodzimy na kartę Warunek. Z listy po lewej stronie wybieramy 4. Poziom numeracji, zaś z listy po prawej — utworzony przed chwilą styl akapitowy. Następnie klikamy mały przycisk Zastosuj pod prawą listą.

Okno modyfikacji stylu akapitowego, karta Warunek. Z listy „Kontekst” wybrano „4. Popziom numeracji”, a z listy Style akapitu — Podpowiedź.

Zasada działania stylów warunkowych jest niezwykle prosta. Gdy akapit o stylu zawierającym instrukcje warunkowe spełnia określone kryteria (występuje w określonym kontekście), zaaplikowane zostaną ustawienia stylu przypisanego do tej reguły. Dzięki temu ten sam styl akapitowy może wyglądać inaczej w zależności od sytuacji, w której jest wykorzystywany.

Okno programu Writer. Pod akapitem oznaczonym numerem znajduje się drugi. Jest on złożony pismem o mniejszym rozmiarze i nie jest opatrzony numerem.

Metryczka

Pytania metryczkowe, co do swojej istoty, nie różnią się od innych pytań w ankiecie. Mimo to często wyodrębnia się je za pomocą odrębnej numeracji, np. umieszczając literę „M” przed właściwym numerem. Nie musimy jednak w tym celu tworzyć nowego stylu wyliczenia.

Zamiast tego otwieramy znane nam już okno edycji stylu listy i przystępujemy do konfiguracji piątego jej poziomu. Wcięcia najlepiej jest ustawić tak, jak w przypadku pierwszego poziomu; zmieniamy jednak znak wyliczenia.

Oczywiście na pożądany poziom przechodzimy wciskając cztery razy klawisz Tab. Obszar odpowiedzi przygotowujemy wciskając Shift + Tab dopóty, dopóki nie dojdziemy do wybranego poziomu.

Okno programu Writer. Kolejny akapit został automatycznie opatrzony numerem, przed którym znajduje się litera „M”.

Reguły przejścia

Informację o tym, że po zaznaczeniu wybranej odpowiedzi należy pominąć niektóre pytania, można przedstawić na wiele sposobów. Jednym z nich jest umieszczenie instrukcji w pewnej odległości od samej treści odpowiedzi. Nie tylko przykuwa to wzrok, ale także jednoznacznie wskazuje, że dany fragment nie jest częścią odpowiedzi.

Oczywiście w takim przypadku pojawia się kłopot wyrównania informacji o regułach przejścia do jednej linii pionowej.

Najlepszym jego rozwiązaniem jest tabulator. Rzecz jednak w tym, że jego wprowadzenie poskutkuje uzupełnieniem pozostałej części wiersza kropkami. Nie jest to raczej efekt, którego oczekiwaliśmy.

Dlatego potrzebujemy drugiej pozycji tabulatora. Jednak nie możemy jej ustawić w stylu akapitowym utworzonym na początku artykułu, ponieważ w ten sposób zniszczymy konfigurację pytań otwartych.

W wyjściu z tej patowej sytuacji pomogą nam style warunkowe.

Przede wszystkim musimy utworzyć nowy styl akapitu. Nazywamy go w dowolny sposób, a następnie przechodzimy na kartę Tabulatory. Tam wstawiamy nową pozycję — bez wypełnienia, wyrównaną do lewej strony.

W dalszej kolejności przystępujemy do modyfikacji stylu akapitowego utworzonego na początku artykułu. Przechodzimy na kartę Warunek. Z listy po lewej stronie wybieramy 3. Poziom konspektu, z listy po prawej utworzony przed chwilą styl akapitowy. Klikamy Zastosuj.

Teraz wystarczy wcisnąć Tab za treścią odpowiedzi, aby móc wprowadzić instrukcję przejścia w widocznym miejscu.

Okno programu Writer. Za akapitem oznaczonym kwadratem, w tym samym wierszu, znajduje się opis reguły przejścia.

Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, aby pozycję tabulatora dla instrukcji reguł przejścia wstawić w naszym głównym stylu akapitowym, a wygląd pola odpowiedzi na pytania otwarte zdefiniować za pomocą stylu warunkowego.

Dwukolumnowy rozkład kafeterii

Zdarzają się pytania, których kafeteria odpowiedzi liczy nawet kilkanaście pozycji. Gdy ich treść nie jest zbyt długa, umieszczenie ich jedna pod drugą jest mało estetyczne i prowadzi do marnowania cennego miejsca na stronie. Dlatego lepiej jest przygotować kafeterię w dwóch kolumnach.

Najlepiej wykorzystać do tego sekcje. Ich największą zaletą jest automatyczne zapewnienie zbliżonej długości obu kolumn.

Korzystanie z sekcji jest bardzo proste. Wystarczy zaznaczyć wszystkie pozycje w kafeterii i wybrać z menu WstawSekcja.... Pojawi się nowe okno, w którym przechodzimy na kartę Kolumny. W polu w lewym górnym rogu wpisujemy liczbę 2 i upewniamy się, że pole Rozłóż zawartość równomiernie we wszystkich kolumnach jest zaznaczone. Klikamy Wstaw.

Efekt przedstawia ilustracja poniżej.

Okno programu Writer. Akapity oznaczone kwadratami zostały ujęte w dwóch kolumnach, a nie wszystkie jeden pod drugim.

Podobał Ci się ten artykuł? Zapisz się na listę subskrybentów i otrzymuj informacje o następnych

Komentarzy: 1

  • Aleksander napisał(a):

    Witam, świetny artykuł. Chciałbym wiedzieć czy/ w jaki sposób można dane z uzupełnionych kwestionariuszy przenieść do jednej bazy danych? Np. po rozesłaniu ankiety do wielu osób przed kursem i otrzymaniu ich w odpowiedzi. Z góry dziękuję za odpowiedź!

Dodaj komentarz